THUYỀN VIÊN NHỮNG CON NGƯỜI CỦA BIỂN

Nhân ngày thuyền viên thế giới, tôi xin gửi tới các bạn tâm tư của một thuyền viên đã nhiều năm trong nghề.

Vì sao lại chọn nghề thuyền viên.

Ngày xưa, vào những năm 1994, cái thời mà không có công nghệ gì cả, hình như năm 1995 mới có cái máy tính cài Win95, còn trước đó chắc chạy hệ điều hành MS Dos. Mình không giỏi lắm về công nghệ. Nhưng phải nói là thời đó chẳng có thông tin gì nhiều, tất cả chỉ là tin đồn, truyền mồm với nhau. Vì vậy đâu biết nghề đi biển thế nào. Làm gì có ai mà hỏi được đâu.

Học Đại học Hàng Hải ngày đó vui lắm, vì dân tình trượt đại học nhiều, thằng nào có tý mác sinh viên là oai lắm rồi. Học thì học vậy chứ 02 năm đầu đã biết đi tàu là thế nào đâu, chỉ thấy người ta nói học xong sẽ là thủy thủ viễn dương, Thấy mấy chú đi tàu VOSCO về, có nhiều tiền là thấy mơ ước rồi. Tất nhiên là cũng không biết các chú kiếm tiền bằng cách nào. Tại sao lại có xe máy Honda Cub 81 Kim vàng giọt lệ, Thế là tự nhủ lòng là theo đuổi nghề đi biển để làm giàu.

Rồi khi ra trường, trong cái thời buổi mà các công ty vận tải biển Việt nam đang làm ăn thua lỗ, một thị trường mới nổi lên, đó là đi làm cho các Chủ tàu nước ngoài, người ta gọi tắt là ” đánh thuê”. Thì lúc đó công ty INLACO Sài Gòn là một công ty như vậy. Ngày đó, lương đánh thuê của một thủy thủ là khoảng hơn 300 USD, so sánh với công nhân giày da tại thời điểm đó khoảng 600 ngàn/ tháng, tức là gấp khoảng 6 lần. Một con số mơ ước.

Ngày nay thì sao, trong cái thời buổi thông tin tràn ngập thế giới, chỉ cần cái máy vi tính hay điện thoại Smart phone kết nối mạng trong tay là bạn ngồi một mình có thể tìm hiểu tất cả các loại con đà điểu thông tin. Bạn sẽ biết ngay nghề đi biển là như thế nào, biết ngay cần phải học trường nào để có thế đi tàu được. Bạn cũng có thể biết ngay là lương khởi điểm là bao nhiêu, các công ty lên trên mạng chào nhan nhản. Nào là các công ty to như INLACO Sài Gòn, INLACO Hải Phòng, Vinic, Vicmac, Công ty cổ phần Hàng Hải Liên Minh…cho đến các công ty môi giới. Bạn sẽ biết ngay tất cả. Hoặc là bạn có thể lên mạng xã hội vào Facebook, hoặc vào nhóm nào đó để hỏi thông tin là bạn có thể biết ngay mức lương cũng như chế độ đãi ngộ của từng công ty.

Vậy câu hỏi đặt ra là khi có quá nhiều thông tin như vậy, bạn có chọn nghề đi tàu với mức lương khởi điểm sấp sỉ 1000 USD /tháng.  Mình nói vậy vì không có mẫu số chung cụ thể. 

Tại sao các bạn không theo nghề

Trong những năm gần đây, nghề thuyền viên đang có chiều hướng đi xuống, bằng chứng cho thấy rất nhiều các công ty liên quan đến nghề tàu không tuyển dụng được hoặc tuyển được rất ít thuyền viên. 

Còn tại trường Đại học Hàng Hải, Cao đẳng Hàng Hải.. thì sao? Lượng sinh viên theo học ngành liên quan đến đi biển cũng ngày một giảm. Nhất là những ngành Máy tàu biển , Lái tàu biển. Các bạn sinh viên học xong ra trường cũng không theo nghề rất nhiều, chỉ lại một số ít là chọn vào các công ty lớn, còn lại họ tìm các cách khác nhau để kiếm một công việc trên bờ. 

Lý do ư, nhiều lắm nhất là cái anh công nghệ thông tin, những vụ va chạm và chìm đắm trên biển luôn được đăng lên báo mạng, facebook. Nên chính các bậc phụ huynh của các bạn hay chính các bạn đọc được và cho rằng nghề đi biển là một nghề nguy hiểm. Thực ra nghề đi biển không giống như các bạn nghĩ, Chẳng qua thường tai nạn trên biển là những tai nạn lớn và có quá nhiều tổn thất. Nhưng hệ số an toàn thì rất cao, thuyền viên làm việc trên tàu luôn được trang bị rất nhiều thiết bị an toàn và các kỹ năng an toàn. Cái này các bạn tự tìm hiểu.

Lúc các bạn mới rời  ghế trường cấp 3, các bạn thiếu định hướng cụ thể, có thể là thiếu hiểu biết về nghề đi biển một cách thấu đáo, có thể là chỉ nghĩ được đi học đại học là tốt rồi. Các bạn không hình dung hết công việc của mình trong tương lai. Các bạn ảo tưởng là mức lương chào mời của các công ty môi giới. Khi ra trường, các bạn thiếu nhiệt huyết, sợ khó, sợ vất vả , sợ xa nhà. …v..v..

Thực ra không thể đổ lỗi cho các công ty liên quan đến hàng hải được, một số các công ty lớn họ làm ăn rất bài bản, lương thuyền viên trả đúng và trả đủ theo tháng. Các chế độ chính sách như BHXH, BHYT họ trả rất tốt. Còn lại các công ty nhỏ thì sao, họ là các công ty môi giới thuyền viên cho các Chủ tàu Trung Quốc hoặc nước ngoài, họ chỉ cần thuyền viên sẵn sàng ký hợp đồng đi làm, thế là họ đã có phần trăm thu nhập, thuyền viên được làm việc và sống thế nào họ đâu có quan tâm, khi có tai nạn xảy ra họ sử lý cũng kém và đa phần thiệt thòi thuộc về thuyền viên.

Một số các công ty khai thác tàu thì làm ăn thua lỗ, Chủ tàu nợ lương, nợ BHXH của thuyền viên, đi làm đã vất vả mệt mỏi, lại còn bị nợ lương gây tâm lý chán nản, công việc sẽ không hiệu quả, dễ xảy ra tai nạn.

Với mức lương của thủy thủ tàu nội địa hiện tại chỉ hơn 10 triệu đồng/tháng, đặt vào gia đình 4 người thì mức thu nhập này chỉ cân bằng được cuộc sống nếu tằn tiện. Nên nhiều sinh viên ra trường không muốn đi làm, họ quan niệm rằng, có khi làm Graper cũng đủ sống, tội gì phải vất vả xa nhà mới kiếm được tiền.

Hơn nữa, một hợp đồng làm việc thuyền viên đánh thuê nói chung hay chủ tàu trong nước nói riêng khoảng 9 tháng cho đến 1 năm. Sau đó thuyền viên lại nghỉ ở nhà một thời gian chờ việc. Khoảng thời gian này thuyền viên gần như không có lương, mọi chi tiêu sinh hoạt trông chờ vào số tiền dư khi làm việc trên tàu (nếu có). Nên việc duy trì cuộc sống gặp rất nhiều khó khăn, chưa nói đến vấn đề tích lũy cho dự định lâu dài.

(còn tiếp)

====================================

avatar
  Subscribe  
Notify of